Conrad, wat my altyd met raad voorsien as dit kom by my onbekende plante, stuur ‘n mail en hy wil weet:  waar is Cacuaco?  (Waar die nuwe fabriek gebou word.)  Wel, eintlik praat ek maar agter almal aan, maar die  fabriek is in die munisipaliteit van Cacuaco, ‘n voorstad van Luanda.  En die fabriek is net buite ‘n klein, klein dorpie genaamd Funda, oos van Luanda.  Dis ook nie baie ver van ons nie, miskien ‘n uur se ry?  Êrens het ek ook foto’s van die bouery by Funda, maar kan dit om die dood nie kry nie.  Maar trust me, daar gaan niks aan (behalwe die fabriek!):  dis plat, plat rooi aarde sonder ‘n boom of grasspriet in sig.

Dis ‘n paadjie wat ons gereeld ry (as ons nou die dag paspoorte en/of kwitansies het) want dis ook op ons pad na die Shipwreck Beach. 

Wat ek ook onlangs uitgevind het – ons ry met toe oë rond – is dat ons verby Kifangondo ry, die plek waar die laaste veldslag vir Angolese onafhanklikheid plaasgevind het op 10 November 1975.   Die dag daarna het die Angolese burgeroorlog begin.

Op die enigste koppie by Kifangondo is daar ‘n  baie mooi monument opgerig om die veldslag te herdenk.  Ons het een dag daar opgery om te gaan kyk.  Daar is ‘n groot restaurant, maar tans nie in gebruik nie.  Die enigste ander mense wat ons daar gekry het, was ‘n groep Chinese.  Toe ons later met Angolese praat oor die veldslag van Kifangondo, was daar nie een wat ons iets daarvan kon vertel nie.  Dis ‘n algemene verskynsel dat Angolese van my ouderdom en jonger, baie min weet van hul onlangse geskiedenis. 

Die Veldslag van Kifangondo word in detail op Wikipedia beskryf.  Dis ‘n taamlike ingewikkelde storie.  In kort kom dit daarop neer dat  ‘n anti-Kommunisitiese mag bestaande uit 1 500 FNLA vegters, 100 Portugees-Angolese soldate, en 2 battaljonne van die Zaïrese weermag vroeg die oggend van 10 November 1975 by Kifangondo, 30 km van Luanda, bymekaar gekom het.  Hulle was ook bygestaan deur Suid-Afrikaanse vegsvliegtuie.  Dié mag het in ‘n ’single line’ langs die Bengo-rivier afbeweeg om teen ’n gekombineerde Kubaanse en MPLA mag van 1000 man te staan te kom.  Die uiteinde was ‘n groot oorwinning vir die Kubane en MPLA, en het daarmee grootliks die rol van die FNLA beëindig. Die Kubaanse/MPLA lewensverlies was minimaal, terwyl honderde van die opposisie dood is.  Onder die FNLA  het die veldslag as  Nshila wa Lufu (Battle of Dead Road) bekendgestaan.  Tot vandag is die area onder die brug ‘n ‘no-go’ area met verskeie goed wat kan ontplof.  (Ek weet nie wat nie, maar dit kon ‘n drywer ons darem vertel.)  

Pad van die Dood - die brug oor die Bengo-rivier

Ek wonder soms of Angola se geskiedenis anders sou verloop het as daar ‘n ander uitslag was, daardie dag?  In elk geval, in ‘n interessante ‘twist of fate’, werk hier nou ‘n Suid-Afrikaner wat destyds betrokke was by die slag van Kifangondo.  Alhoewel hy onwillig is om te praat oor sy Angola-dae, het hy tog belowe om vir my foto’s te bring, en daarna sien ek baie uit.

Ek is so moeg gewag vir reën.  Dis seker simpel, ek het niks om te baat daarby nie, maar dit doen darem iets vir mens se siel.  Behalwe vir een lekker bui ‘n paar weke terug, gaan hier nog niks aan nie.  Elke dag hang die wolke swaar, grys en belowend, maar reën?  Niks, nada, boggerôl.  Dit sal kom, ek weet, net nie gou genoeg nie.  Ek het foto’s geneem van verlede jaar se eerste proper reëns, en dit was op 2 Desember.  As dit hierdie jaar weer so laat gaan wees, gaan ek dit mis.  En dit is so spectacular gesig as dit hier reën…  

Interessante ou wêreld waarin ons bly.  Ons mag wel in die bosse bly, maar hier word ons blootgestel aan allerande soorte mense, elke kleur en geur, van elke uithoek van die wêreld.  Vir my wat eintlik maar ‘n buitestaander is, is dit fassinerend om mense dop te hou, met hulle te gesels, te hoor hoe hulle oor goed voel, hoe hulle dink.  En ek het agtergekom:  mense is mense is mense.  Almal word lief, raak kwaad, raak hartseer, het families, kry seer, het bekommernisse, het irritasies.  Almal dieselfde.  Maar tog so verskillend.

Amerikaners wat vir die eerste keer kom, vra vooraf vir limousine’s om hulle te gaan haal by die lughawe, en verwag hotelakkommodasie.  Niemand bars hul borrel nie, maar hulle word net soos enige ander besoeker met die bussie sonder aircon by die lughawe opgelaai en bly in ‘n pre-fab huisie – as hulle gelukkig is.  Andersins is dit een van die enkelkwartiere sonder kombuis en ‘n gemeenskaplike badkamer.  In hulle guns, hulle gooi nooit ‘n tantrum as daar nie aan hulle vereistes voldoen word nie.  Hulle suig alles van Afrika op soos ‘n spons: wil alles ervaar, sien en neem foto’s dat dit klap.  Hulle is gewoonlik baie gelykmatige mense, raak nie gou opgewen nie.

Die Franse en Duitsers is baie soos ons.  Die Duitsers werk hard, is perfeksionisties, maar kan ‘n lekker hap maak in die kroeg en is heel gesellig.  As hulle kwaad raak, is dit erg om te aanskou.  En ek dink hulle vat Afrika soos dit kom.  Die Franse is meer puntenering oor wat hulle eet en drink, maar herinner my aan die plaasmense van Suid-Afrika.  ‘n Ding is óf reg óf weg.  Hulle is rustige mense, en dit neem baie om hulle ergerlik te maak.  Gekultiveerd, sou ek hulle noem.  Ongelukkig is taal baie keer ‘n struikelblok.  Al praat hulle meestal Engels, is dit steeds sukkel-sukkel.

Brasiliane is ’soft-spoken’ en ‘gentle’.  Eintlik half persoonlikheidloos.  Glad nie aggressief nie, baie tegemoetkomend en inskiklik.  Swart Afrikane van plekke soos Zambië, Mosambiek en Zimbabwe, is so anders as wat ek normaalweg sou verwag.  Hoogs opgelei en dinamies.  Oopkop en streetwise.  Regte wêreldburgers.  Die Kiwi’s is ook sonder draadwerk.  Hou nie baie van Afrika nie, maar cope goed, onder omstandighede.

Die Portugese (die klomp wat vars uit Portugal kom)  kyk uit vir mekaar en meng nie graag met ander kulture nie.  Hulle sal wel by die watergat kom gesig wys, maar ek het nog nooit een dronk of luiddrugtig gesien nie.  Hulle is altyd fris en fleurig aangetrek en hou nie daarvan om vuil te word nie.  Van die grootste rassiste wat ek al ontmoet het.

Dan is daar ons Boere.  As ons hier van Boere praat, sluit dit alle kleure in.  Seker omdat makliker oor die tong kom as “Suid-Afrikaners”.  Die Boere werk hard en speel hard.  Vrydag en Saterdag is drinkdag, sportdag, kom-ons-gaan-mal-dag.   Op daardie dae is die Boere hard en luid.  Hulle raak gou kwaad en baklei met mekaar.  Naweke loop hulle met kortbroeke en plakkies en T-shirts met gate rond.  Sondae gaan haal almal by die kantien kos, maar die Boere kook hul eie Sondagmiddagete soos hulle by die huis sou eet.   Deur die week speel die Boere nie.  Hulle werk, werk, werk.  Hulle kla en moan, maar hulle hou aan werk. Iets wat uniek aan die Boere is (en ek praat nie van myself hier nie), is dat hulle ‘n poging aanwend om dit ‘huis’ te maak.  Hulle sal blommetjies in hul tuintjies plant.  ‘n Groentetuintjie begin.  ‘n Stokperdjie begin.  Vir die ander expats is dit bloot ‘n werkplek.

Wat vir my interessant is, is die paar Engelse en Portugese wat so lank in Suid-Afrika is dat hulle ”ver-Boer” het.  Hulle pas nie meer in (my) tipiese Porugees-boksie of Engelsman-boksie nie.  Hulle lyk soos ons, dink soos ons, lag vir dieselfde goed as ons.  Eintlik vreemdelinge vir hul eie mense.

Die Angolese is nie baie lief vir expats nie.  As hulle ons almal hier kon wegkry, sou hulle.  (Maar hulle kan nie, want sonder expats sou die land nog steeds in sak en as gewees het.)  Maar – en dis nie  ‘n lieg- of spogstorie nie – van al die expats het hulle die meeste tyd vir die Boere.  Ek het al gewonder hieroor.  Die Boere is meestal useless as dit kom by ‘n nuwe taal aanleer, die meeste kom nog steeds oor die weg met ‘n paar Portugese sleutelwoorde en baie gebaretaal.  Die Boere kan vreeslik kwaad raak.   Meeste Boere is taamlik taktloos en noem ‘n spade ‘n spade.  So, nie ‘n nasie wat uitgaan om homself geliefd te maak nie, maar op ‘n manier het ons dit tog reggekry. 

Die wit huisvrou van Bom Jesus se (onwetenskaplike!) bestudering van verskillende bevolkingsgroepe gaan voort… 

Liefste klein Poepenjol,

Ses jaar gelede het jou ma besluit om al haar weird en wonderfull idees uit te leef:  sy wou weg kom van hospitale en dokters en epidurale en Pethedine en Aterax en induksies.  Sy het in die nege maande voor jou koms al wat ‘n boek oor pynvrye geboortes verslind.  Sy het vas geglo natuurlik is beter, en ‘n pynappeltjie kan sonder pynverligting die wêreld ingebring word. 

Jou ma het ‘n baie liewe dokter gehad.  Hy het nie bedreigd gevoel omdat sy nie in ‘n hospitaal wou lê nie.  Hy het haar heeltemal ondersteun in haar wens om haar laatlammetjie by die huis te hê.  ‘n Baie goeie tannie-suster sou jou ma kom help.  En so was alles gereël.  Niemand het presies geweet wanneer jy jou opwagting moes maak nie – jou ma en datums is berug.  Middel-Oktober het Ouma Konnie deurgery van Richardsbaai, maar ongelukkig haar kar omgegooi naby PMB.  Maar, gelukkig het jy baie gawe ooms wat Ouma van Harrismith na Pretoria, en van Pretoria na Pietersburg gebring het.  Almal was wel, en almal het angstig gewag op jou koms.

Maar jy was traag, jong!  Laatmiddag het Ouma jou ma forseer om met haar logge lyf die strate in te vaar.  Dit sou glo help om jou aan te jaag, maar dit het nie gehelp nie.  Jy het vas bly sit waar jy was.  Die oom dokter was  bekommerd.  Jy wou net nie afsak nie.  Jy het bly rondsweef daarbo tussen jou ma se hart en longe rond.  Maar jou ma was nie geworried nie.  As daar een ding is wat jou ma goed kan doen, is dit om te kraam.  Lank terug het ‘n ander dokter gesê sy is ’so basic’ – ‘n regte kraammasjien.  En sy het hom geglo, al die jare nog.

En toe, op 20 November, toe besluit jy dis tyd om jou gesig te wys.  Jou ma het die raad wat sy in haar vreemde boeke gekry het, toegepas, maar gou besluit dit was ‘n mors van tyd.  Pynlose baring is net iets wat boomgerookte ma’s ervaar.  Nogtans het sy haar cd’s opgesit.  Jy weet mos, daai cd’s waarna jy maar net moes luister, nege maande lank, of jy nou wou of nie.  Sulke lekker klassieke nommertjies.  Jou ma het nie daarvan gehou nie, maar die boeke het vertel dat dit pynappeltjies baie slim en ontspanne maak.

Dit was ‘n lang dag, daai 20 November.  Eintlik was dit nie so lank nie, maar jou ma en pyn was nog nooit goeie maters nie.  Eers het sy soos ‘n kat wat wil kleintjies kry ‘n plek gaan soek waar haar psige lekker gevoel het.  Ongelukkig vir klein Jeannie, was dit haar kamer.  Een ding wat die boeke gesê het, is dat jou ma maar mag wild gaan.  As sy wil rondkruip op die vloer, was dit reg.  As sy wou skreeu, was dit reg.  As sy in die bad wou lê, was dit reg.  As sy hande-viervoet wou staan, was dit reg.  Jou ma het alles probeer, maar niks was reg nie.  Later het sy die tannie-suster gesmeek om die ambulans te laat kom sodat sy ‘n keisersnit kon kry.  Die tannie wou niks weet nie.  Sy het gesê dis te laat, jy is besig om uit te kruip.

Jou ma se rug wou afbreek.  Arme Pappa moes net vryf en vryf.  En stilbly as jou ma so lelik met hom praat.  Toe dit tyd was om jou uiteindelik te ontmoet, het jou ma op haar hurke soos ‘n vlermuis aan die bed gehang.  Toe, skielik was jy daar.  Jou ma het hierdie nat bondeltjie met die groot donkerblou oë bekyk, en sy was dadelik lief vir jou.  Agter haar het sy iemand hoor huil.  Dit was Pappa.  Die tannie het jou sommer holderstebolder toegedraai en jou in sy arms gedruk.  Hy het jou vasgehou, sy wange nog nat van sy trane.

Nadat al die drama verby was, het jou ma in die bad geklim.  Pappa het jou gebring en jy het saam met jou ma in die warm water gelê.  Grootoog het julle mekaar aangestaar. Die anderste ma en die anderste kind,  twee vreemde siele wat mekaar nog moes leer ken.  Maar die liefde was klaar daar.

Vandag is jy ses jaar oud.  Jou ma se hart voel onverklaarbaar seer.  Jy vra nou al so lank of jy ook ‘n verjaardag gaan hê.  Jy soek ‘n koek en balonne en baie presente en maatjies en swiets en koeldrank.  Jy gaan dit nie hier in Angola kry nie, daarom het jou ma en pappa besluit dat jy eers in Suid-Afrika gaan verjaar.  In Desember. 

Vandag is jou verjaardag.  Jou ma wens so sy kon jou wakkermaak met ‘n surprise.  En later ‘n groot partytjie vir jou hou met alles waarop jy jou hart gesit het.  Maar vandag gaan net nog ‘n dag wees.  Niks spesiaal nie. 

So, net  so in die stilligheid, wil jou ma vir jou sê:  Happy Birthday, Pietie.  I love you lots like jellytots!

Kyk, ek is voetseer geloop om uitnodigings uit te deel vir die grootste blogpaartie van die jaar. 

Nou is alles teen my:  my ogies staan op stelte van moegheid, die internet word net stadiger en stadiger, blogspot wil nie my comments aanvaar nie, en nou begin die kompertjie my ook ondermyn: sy screentjie word sommer net skielik spierwit.  Seker ook van moegheid. 

In elk geval, julle is almal uitgenooi na die afskeidsmakietie van Pik en Wip.  Ja, selfs die stil ‘rooflesers’ wat nooit  gecomment het nie! 

Kom ons onthou die goeie tye. Geen treurmares nie, oukei?! 

Ons het die naweek hopeloos te veel televisie gekyk.  Die Geliefde was kranklik en die weer was bedonnerd en ons het nie veel ander opsies gehad nie.  So land ons toe op ‘n kol op The Girls of the Playboy Mansion.

Eish. Sjoe. Genade.

Ek het geweet Kendra het die mansion verlaat omdat sy verlief en verloof geraak het – en nie op Hef nie.  Dat Bridget en Holly ook huis verlaat het, was nuus vir my.  Ek was nog altyd vas onder die indruk dat Holly en Hef gaan saam wees tot die ou siel eendag die emmer skop.  Maar nee.  Holly – en ek gee haar die voordeel van die twyfel – wou graag met Heff trou en sy babatjies hê.  Omdat sy so lief is vir hom. (Eeuuww)  Hef het egter ander idees, en dit sluit nie huwelikseremonies en doeke in nie.  So, toe wip Holly blykbaar haar gat en waai uit die mansion.  Bridget is glo weg omdat sy ‘haarself wou vind’.

UIT...

En amper begin ek Hef jammer kry.  Siestog, om op 82 jarige ouderdom alleen in die grote mansion te sit…

Newsflash vir my!  Hef is dalk oud, maar nog lank nie koud.  Hy’t drie nuwe girls in die Playboy Mansion gebring.  Crystal en die 19 jarige tweeling, Kristina en Karissa.  Hell’s bells.  Crystal lyk of sy ‘n tawwe koekie kan wees wat die lewe al bietjie ervaar het, maar die tweeling het sulke vars, onskuldige gesiggies… 

IN...

Hulle is nou Hef se nuwe ‘girlfriends’.  Vergewe my, maar wat behels dit?  Het hierdie girls rêrig, erig seks met die ou fossiel?  Indien wel, dit kan verseker nie wees omdat aldrie hom so onweerstaanbaar sexy vind nie.  Ek bedoel, so patetiese figuurtjie in ‘n maroen kamerjassie en slippers wat skuifel-skuifel beweeg…hoe hot kan hy nou regtig innie bed wees? 

Oukei, so dis seker obvious.  Die drie is niks meer as glamourized prozzies nie.  Ek kan nie help om met ‘n perverse fassinasie na die show te kyk nie.  Dis ‘n gesoen en ‘n gedruk en as die drietjies eers vir Hef begin te ‘Honey…’, wonder ek of dit vir hom ook so vals klink as wat dit vir my doen?

Kan iemand dit verklaar hoekom ek nie die blêrrie tv net kan afsit as die show op is nie?  Die meisies irriteer my met hul vlakgeit en Hef walg my met sy origheid…maar kyk sal ek kyk.  Nou nie ‘n reminder stel sodat ek dit nie mis nie, maar as ek channel hopping doen en ek sien hulle is op, dan kyk ek maar.   Nou wat sê dit van my…en die miljoene ander wat daarna kyk?  

…of nee, sy wil hê ons moet haar help skryf aan ‘n storie. 

En dis in elk geval Flyday, Flyday!!  Gaan loer gou by Dellie in en laat die kreatiewe juices bietjie vloei.

Is die Queen of  Blogging weer met ons?  Ek wonder… 

Oukei.  Uit my nietige oogpunt:  daar is hoop vir ons. En moenie dat enigiemand jou enigiets anders vertel nie.

Donnie het vanaand na my toe gekom.  Hy’s jammer.  Hy was verkeerd.

En ek is jammer. Dat ek soos ‘n viswyf te kere gegaan het.

Ek is trots op myself. Ek is trots op Donnie. Ons het baklei oor kleur, maar ons het onthou dat ons eintlik van die mens agter die wit en bruin vel hou.

Ons is albei Afrikane.

Ek voel skaam. 

Nou die dag het ek gedaal na ’n vlak waar ek nie wil wees nie.

Ek het dit durf waag om die ANC-regering te kritiseer in die geselskap van ‘n mede-landgenoot.  ‘n Kleurling/Coloured/Half-caste.  Hy het op sy perdjie geklim asof ek hom persoonlik beledig het.  My vertel dat ek dit nie kan handle dat die regering nou swart is nie.  Dat ek (en almal wat my kleur het) nou gaan kry wat ons verdien.  Dat ons nie weet wat ’suffering’ is nie.  En ja, dat dit eintlik gaaf sal wees as ons maar ons tassies pak en bogger off Perth toe.

Ek was woedend.  Ek was ontsteld.  Ons ken mekaar al drie jaar lank.  Ek luister altyd na sy stories as hy homesick is.  Gee ‘n skouer as hy wil praat oor sy vrou wat kanker het.  Ek preek vir hom oor die girls wat hy inbring vir ‘verligting’.  Ek het hom nog nooit anders behandel omdat hy nie leliewit is nie.  Fok   ‘n Uur of twee vroeër het ek kantien toe geloop en vir hom kos gaan haal.  As ek so groot rassis was, sou ek die boy sy eie kos laat haal het. 

Toe begin hy my doodskree.  Aanvanklik het ek stilgebly, maar toe dog ek: “Basta daarmee. Hoekom is ‘n skreeuer altyd die enigste een wat sy punt kan oordra?”  Toe skree ek terug.  Soos ‘n regte, egte viswyf.  Ek kon sien ‘n paar mense het geskrik.  Ek het nie omgegee nie.  Ek het geskree dat my keel gebrand het.

Nou voel ek sleg: ek het gedaal na sy vlak.  Maar…daarmee saam het ek groot verligting gekry, want

- ek gaan niemand se gat meer lek om my as Afrikaan te erken nie.  Ek weet ek is een. 

- Meer as ‘n Afrikaan, is ek ‘n Suid-Afrikaner.  Niemand gaan dit van my wegvat nie.  Ek is een, en ek het die papiere om dit te bewys.

- Laas toe ek gekyk het, het die grondwet my regte ook beskerm.  Ek gaan nie my mond hou oor ‘n regering wat totaal pateties is nie.  Die regering werk vir my.  Nie andersom nie. 

- Geen swarte, kleurling of Indiër sal namens my besluit dat ek moet Perth toe trek nie.  As ek lus is, sal ek dit doen.  Ek is  nie lus nie, so hulle sit nog met my.  Tough cookie for them.

- Ek het nou klaar jammer gesê vir apartheid.  Time to move on.  Ten minste het Eskom nog lig gemaak in die Tyd van die Rassiste.

Finish en klaar.